Inleiding

1.    Kunt u iets vertellen over uzelf? (opleiding, politieke loopbaan, religieuze achtergrond.)

Ik ben sinds 1998 Kamerlid van de SP. Ik houd mij voornamelijk bezig met buitenlandse betrekkingen. Hiervoor zat ik in de gemeenteraad te Amsterdam. Daarvóór was ik leraar in het beroepsonderwijs waar ik Engels en Nederlands gaf.

2.    Bent u belijdend gelovig?

Ja, ik ben belijdend katholiek. Ik probeer zoveel mogelijk op de zondagen naar de kerk te gaan. In mijn woonplaats Diemen ben ik aangesloten bij de plaatselijke kerk. Als ik op reis ben in andere landen, zoek ik daar ook katholieke kerken op die ik kan bezoeken.

3.    Onlangs is de heer Duyvendak opgestapt vanwege zijn jeugdzonden. Zitten er bij u ook nog lijken in de kast?

Nee hoor. Ik heb wel een activistisch verleden gehad. Ik ben ooit wel eens over een hekje geklommen in België bij een legerbasis waar kernwapens liggen en we zijn demonstratief op de weg gaan zitten, maar verder niets dramatisch.

Indruk van ons

4.    Hebt u eerder van ons/onze website gehoord?

5.    Wat vindt u van onze website?

Ik had er nog niet van gehoord maar nu ik hem heb bekeken, ben ik erg onder de indruk. Hij is goed gemaakt, informatief en gaat in op actuele discussies die ook leven in de politiek. Ik denk dat de site ook voor niet-moslims interessant is en daarom zou ik zorgen dat hij ook voor hen beter vindbaar wordt. Een andere naam kan daar veel aan bijdragen. Het zou de toegankelijkheid erg kunnen vergroten. Ik hoop dat jullie dat willen overwegen.

Moslims in de maatschappij

6.    Wat weet u van de Islam en wat is uw beeld van dit geloof?

Dat is een moeilijke vraag. Ik heb islamitische kennissen met wie ik wel eens over de Islam praat. Toen de film van Wilders uitkwam, heb ik een liberaalislamitische vriendin van mij gevraagd wat zij hiervan vond.

Maar ook elementaire vragen stel ik aan deze kennissen van mij. Mijn beeld over de Islam is daarom voornamelijk gevormd door de mensen en islamitische instanties om mij heen. Ook politici en schrijvers beïnvloeden dit beeld. Te denken valt aan Joris Luyendijk, Hans Fransen en Ahmed Rashid. Dit beeld is vanwege deze informatiebronnen divers.

Ik vind het overigens een goede zaak dat steeds meer belijdende moslims in de media zeggen hoe zij over een bepaalde issue denken.

Zelf heb ik nooit de Koran gelezen. Ik heb er thuis een vertaling van. Maar het is eigenlijk een beetje net als de Bijbel die ik ook heb; ik kijk er nauwelijks in. Alleen wanneer er een specifieke aanleiding voor is.

Woorden die ik koppel aan Islam zijn: Profeet, leerling, filosofie, levensovertuiging, cultuur, onthouding, gebed, vasten, regels opleggen en respect.

7.    Vele moslims hebben het gevoel dat zij zich overal voor moeten verantwoorden. Velen van hen zijn het zat en hebben het gevoel dat zij in het verdomhoekje zijn geplaatst. Wat kunnen zij doen om dit een positieve wending te geven?

Het sleutelwoord hier is ‘zelfrespect’. Moslims moeten zich niet in het verdomhoekje laten drukken, anders heb je de neiging om je te verdedigen. Niet doen, hiermee bevestig je de vooroordelen die zich bij de tegenpartij bevinden. Iedereen moet weten dat de Islam niet meer weg te denken is uit de Nederlandse samenleving. Aan de andere kant moeten moslims zich in de samenleving meer zichtbaar maken. Met andere woorden, goede functies bekleden. Bijvoorbeeld bestuurlijke functies. Niet perse in grote organisaties, maar ook in kleine. In het verleden waren het de Surinamers die gediscrimineerd werden. Nu is het normaal om een ‘zwarte’ nieuwslezer op de tv te zien. Zo normaal zal het later ook zijn om een moslim op tv te zien. Daar ben ik van overtuigd.

8.    Wat kan de politiek doen om hen hierbij te helpen?

Wanneer politieke missers begaan zijn en er generaliserend over moslims wordt gesproken, kan de Tweede Kamer dat aan de orde stellen. Omgekeerd mag er ook uit islamitische kring een actieve houding worden verwacht als het gaat om discussies over het dragen van gezichtsbedekkende kleding op school.

9.    Wij krijgen vaak e-mails en telefoons binnen van autochtone bekeerlingen, met name vrouwen. Zij beklagen zich over hun familie die hen, vanwege de bekering, afstoten. In hoeverre is van overheidswege steun te vinden voor deze vrouwen?

Bij minderjarige vrouwen is er rechtsgrond hiertegen in te gaan. Ouders hebben namelijk de wettelijke verplichting te zorgen voor hun minderjarige kinderen. Mijn advies aan de ouders is: “Verdiep je in die godsdienst.” Vaak komt dit voor bij ouders die geïsoleerd leven. Zij zijn meestal degenen die zich hiertegen verzetten. Dit vloeit puur uit onwetendheid voort.

10.  Vele allochtonen voelen zich tot op een zekere mate benadeeld op de arbeidsmarkt en kunnen daardoor niet participeren in de samenleving. Wat doet de SP om dit soort jongeren bij te staan of te ondersteunen?

Discriminatie op de arbeidsmarkt moet met wortel en tak worden uitgeroeid. Dit jaar is het aantal meldingen hierover verviervoudigd! De overheid kan van het bedrijfsleven wel eisen dat er bijvoorbeeld meer stageplaatsen moeten komen. Dit kan vervolgens op gemeenteniveau worden uitgevoerd.

11.  Stelt u de volgende situatie voor: Er solliciteert bij u een Islamitische dame. Zij voldoet aan alle door u gestelde eisen voor de functie. Zij draagt een hoofddoek en vraagt u niet 5 minuten om te roken, maar 5 minuten om haar gebed te verrichten. Hoe gaat u hiermee om en hoe vindt u dat werkgevers hiermee zouden moeten omgaan?

Ik zie mensen liever vijf minuten bidden dan roken. Natuurlijk heb ik hier geen bezwaar tegen en een verstandige werkgever moet daar ook ruimte voor bieden. Hetzelfde geldt in geval van zwangere en kolvende vrouwen. Dat hoort bij goed werkgeverschap.

Islam en politiek

12.  Nu dat Wilders zijn beruchte film heeft uitgebracht; wat denkt u dat hij de Nederlandse bevolking nu nog kan bieden?

Hij zal de religieangst blijven voeden. Daar is altijd plaats voor, totdat alle Nederlanders het normaal vinden dat er moslims op de werkvloer zijn. Net als dat Surinamers ingebed zijn in de Nederlandse samenleving.

13.  Waar ligt de grens van de vrijheid van meningsuiting? Of kent deze geen grens?

De grens van de Wet! Godslaster, belediging, laster, aanzetten tot haat, discriminatie, etc. Als er een situatie is waarbij twijfel bestaat of de wet is overtreden, dan dient de rechter over deze grensgevallen te oordelen.

14.  Stel dat de meerderheid van Nederland in de volgende verkiezing, kiest voor de aanpak van Wilders. Hoe zouden de moslims in Nederland volgens u hierop moeten reageren?

Wij overtreden dan de grondwet. Maar goed, ook meedoen met de oorlog in Irak was een verkrachting van het internationaal recht en dus in strijd met onze grondwet. Moslims moeten in dat geval gezamenlijk met gelijkgezinde niet-moslims in verzet komen. Ook zullen we bepaalde verdragen, zoals het VN-vluchtelingenverdrag, op moeten zeggen. Dat zou ik heel slecht vinden.

15.  Volgens gegevens van het CBS heeft een groot aantal Nederlanders een slecht beeld van de moslims. Om dit beeld te corrigeren, moeten de moslims volgens ons zich juist vastklampen en houden aan de Islamitische leefregels. Wat zouden zij volgens u moeten doen?

Er moet aansluiting worden gezocht bij autochtone organisaties en initiatieven. Moslims moeten in besturen hiervan gaan zitten. In mijn eigen kring probeer ik dat ook te stimuleren, bijvoorbeeld bij de school van onze zoon. Samen optrekken leidt tot meer begrip voor elkaar.

16.  Nu de Islam zich de afgelopen decennia geworteld heeft binnen de Nederlandse samenleving, hoe ziet u de rol van de Islam in Nederland over 10 jaar? Op zowel sociaal als politiek gebied.

We zitten nu in een overgangsfase. Islamitische scholen zijn er al. Eerst bestond de discussie erover of dit integratiebevorderlijk was. Daarna ging de discussie ineens over de kwaliteit van het onderwijs. Ik zie het als vanzelfsprekend dat moslims zich later goed zullen positioneren in de samenleving. In alle sectoren. Daarom zullen zij dan ook meer ‘zichtbaar’ zijn.

17.  Hoe verklaart u dat ondanks alle negatieve propaganda de Islam toch blijft groeien in Nederland? Geboortecijfers buiten beschouwing gelaten.

De christelijke kerk treedt zich om de een of andere reden terug. Waarom weet ik niet. Ik snap zelf niet zo goed waarom. De kerk doet te weinig aan het aantrekken van jongeren. Het individualisme treedt mijns inziens ook naar voren. Kort gezegd ligt het aan de passiviteit van de kerk c.q. christenen en de activiteit van de moslims. De Islam blijft groeien omdat het een veel actievere religieuze en culturele beweging is. Wat dat betreft kunnen christenen nog wel wat van moslims leren.

18.  Relatief veel moslims hebben een huurhuis. Volgens velen van ons, zou het de integratie ten goede komen als moslims ook een huis konden kopen. Wegens het verbod op rente in de Islam is dit niet mogelijk. Middels een kleine aanpassing in de Nederlandse wetgeving, zou dit mogelijk gemaakt kunnen worden. Zou het geen goede taak voor de SP zijn om hier mogelijkheden voor te zoeken en zo de moslims te steunen?

Volgens mij moet hier zeker een mouw aan te passen zijn door een lichte aanpassing in de wet. Zeker als we zien dat Engeland deze mogelijkheid al wel heeft. Ik vind dat je hiermee ook een maatschappelijk doel dient. Ik beloof hier zelf eens naar te gaan kijken en indien mogelijk actie hierop te ondernemen. Om te beginnen zal ik de discussie in mijn eigen partij hierover beginnen.

Afsluiting

19.  Wat heeft de SP de moslims in Nederland in het verleden geboden en wat kan hij hen in de toekomst bieden?

De SP maakt geen religieus onderscheid. De SP kan iedereen wel kansen bieden, bijvoorbeeld het stimuleren van het aanbod aan stageplaatsen. Ik vind zelfs dat de overheid hierop moet toezien.

Op dit moment zie je ook een trend in de discriminatie jegens moslims. Vroeger waren het de Surinamers die hieronder gebukt gingen. Daarna werden het de Turken en de Marokkanen en nu de Islam. De SP probeert deze steeds groter wordende verschillen kleiner te maken.

We proberen daarbij tevens de koopkracht te versterken. Voorbeelden hiervan zijn de gratis schoolboeken en de goedkopere kinderopvang.

20.  Wat is uw boodschap/advies aan de moslims in Nederland?

Verdiep je in de Nederlandse samenleving, dan pas kun je deze veranderen. Zet de stap om bestuurlijke functies te bekleden. Mahatma Gandhi zei het al: “Wees zelf de verandering die je wilt zien.”

Gehouden op 25 augustus 2008

Team al-Yaqeen