Vrijdaggebed en sneeuw

Vraag:

Heeft de Profeet (vrede zij met hem) ooit het vrijdaggebed gemist vanwege slecht weer? We krijgen te maken met ongeveer 20 centimeter sneeuw.

Antwoord:

Alle lof zij Allah. En vrede en zegeningen met de Boodschapper van Allah.

Er is geen overlevering in de Soennah dat de Profeet (vrede zij met hem) het vrijdaggebed niet verrichtte vanwege regen of sneeuw; hij verrichtte het niet tijdens het reizen.

Het is toegestaan om het vrijdaggebed en de gezamenlijke gebeden niet te verrichten bij hevige regen, koude wind of sneeuw die hinderlijk is voor de mensen en het voor hen moeilijk maakt om naar het vrijdaggebed te gaan. Dit is gebaseerd op de overlevering van al-Boekhaarie en Moeslim, waarin Ibn ʿAbbaas (moge Allah tevreden met hem zijn) op een regenachtige dag tegen zijn Moeʿaddhin (gebedsoproeper) zei: “Wanneer je zegt ‘Ashhadoe anna Moehammadan Rasoel-Allah’, zeg dan niet Hayya ʿala as-salah (kom tot het gebed); zeg in plaats daarvan Salloe fi boeyoetikoem (bid in jullie huizen).” Het leek alsof de mensen dat ongepast vonden waarop hij (Ibn ʿAbbaas) zei: “Degene die beter is dan ik, heeft dat gedaan. Het vrijdaggebed is verplicht, maar ik wilde jullie niet dwingen door modder en op gladde grond te lopen.”

(al-Boekhaarie en Moeslim)

An-Nawawie (moge Allah hem genadig zijn) zei: “Deze overlevering geeft aan dat het vrijdaggebed kan worden opgeheven vanwege regen en soortgelijke omstandigheden. Dit is onze mening en ook de mening van anderen. Iets anders is overgeleverd van Maalik (moge Allah hem genadig zijn). En Allah weet het beste welke mening correct is.”

De H̱anbalies beschouwden sneeuw als een van de redenen die het toegestaan maken om niet naar het vrijdaggebed of gezamenlijke gebeden te gaan.

In ‘Kasshaaf al-Qinaaʿ’ staat vermeld: “Het bijwonen van het vrijdaggebed of de gezamenlijke gebeden kan worden opgeheven bij regen, modder, sneeuw, ijs of koude wind op een donkere nacht, vanwege de woorden van Ibn ʿOmar: “De Profeet (vrede zij met hem) zei tegen zijn oproeper om op een koude of regenachtige nacht tijdens het reizen uit te roepen: ‘“Bid waar je bent.’”

(al-Boekhaarie en Moeslim)

Het is ook overgeleverd van Ibn Maadjah met een authentieke keten van overleveraars, zonder dat hij zei “tijdens het reizen.”

In al-Boekhaarie en Moeslim is het overgeleverd van Ibn ʿAbbaas (moge Allah tevreden met hem zijn) dat hij op een regenachtige dag tegen zijn gebedsoproeper zei — Moeslim voegde eraan toe dat het een vrijdag was — … en hij overleverde de hierboven geciteerde Hadith. Hetzelfde geldt voor sneeuw, ijs en kou. Dit bevestigt dat koude wind op een donkere nacht een geldige reden is, omdat het waarschijnlijk is dat het zal regenen.”

(Kasshaaf al-Qinaaʿ; boekdeel 1, blz. 495) 

Het is algemeen bekend dat veel mensen geen last hebben van sneeuw en dat het hen niet belet om naar hun werk te gaan en andere noodzakelijke zaken te verrichten. Voor deze mensen vormt sneeuw dus geen excuus om het vrijdaggebed niet bij te wonen. Maar als het hen wel hindert en het voor hen zeer moeilijk maakt om de moskee te bereiken, dan is het een geldig excuus.

En Allah weet het het best.

Islamqa.com