De rechtszaak tegen NTA is veel meer dan een doorsnee juridische strijd. Het is een herinnering aan een pijnlijke waarheid: degenen die ons het meest nabij zijn, kunnen ons het diepst verwonden.
Vijf jaar geleden werd de Nederlandse moslimgemeenschap opgeschrikt door de schandalige onthullingen over onderzoeksbureau NTA van Najib Tuzani. In opdracht van verschillende gemeenten werden moskeeën en hun bezoekers onderzocht, zonder dat zij daarvan op de hoogte waren. Vertrouwelijke rapporten, opgesteld zonder wederhoor en vol onwaarheden, belandden bij overheidsinstanties, waaronder politie en veiligheidsdiensten.
Wat volgde was niet alleen een juridisch schandaal, maar ook een diepe vertrouwensbreuk binnen de moslimgemeenschap. Moslims kwamen tegenover elkaar te staan. Woorden als verraad, misleiding, spionage en commercieel gewin schieten tekort om de diepe ontgoocheling en het geschonden vertrouwen van de betrokkenen te beschrijven. Juist wanneer vertrouwen wordt beschaamd door mensen van wie we verbondenheid verwachten, kan de pijn bijzonder diep snijden. Er zijn wonden die zelfs niet genezen met het verstrijken van de tijd.
Gelukkig leven we in een rechtsstaat waarin de overheid ter verantwoording kan worden geroepen. Rechters hebben gemeenten in eerdere procedures teruggefloten en de Autoriteit Persoonsgegevens heeft boetes opgelegd. Verschillende burgemeesters en overheidsvertegenwoordigers hebben inmiddels excuses aangeboden.
Maar daarmee is de kous niet af.
Nu richten vier moskeeën hun pijlen op de partij die de onderzoeken daadwerkelijk uitvoerde: NTA. Al-Andalous/Taubah en Nasser uit Veenendaal, Al-Ansaar uit Delft en Eenheid uit Leidschendam willen dat ook dit onderzoeksbureau voor het gerecht verantwoording aflegt. Niet alleen om recht te doen aan wat er is gebeurd, maar ook om te voorkomen dat het opnieuw gebeurt.
Want hoe kan een diep gekwetste gemeenschap werkelijk verder wanneer niet iedereen die bij haar beschadiging betrokken was, bereid is verantwoordelijkheid te nemen? Voor heling, herstel van vertrouwen en wellicht ooit vergeving zijn erkenning en oprechte excuses van wezenlijk belang.
Deze principiële rechtszaak verdient daarom onze onvoorwaardelijke morele steun.
De schrijnende kwestie raakt echter aan iets groters. Wij zijn geboren in een land waarin vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting en bescherming tegen willekeurig overheidsoptreden vanzelfsprekend lijken. We vergeten gemakkelijk dat generaties vóór ons voor dergelijke rechten hebben gestreden, geleden en soms hun leven hebben gegeven. Wat voor ons vanzelfsprekend is, was voor hen een zwaar bevochten ideaal. En wat bevochten is, kan ook weer verloren gaan.
De rechten en vrijheden van moslims staan vandaag de dag op verschillende terreinen ter discussie. Denk aan de terugkerende pogingen om het onbedwelmd ritueel slachten te verbieden of het toenemende politieke toezicht op islamitisch informeel onderwijs.
Afzonderlijk hebben deze discussies hun eigen achtergronden en juridische nuances. Maar gezamenlijk herinneren zij ons eraan hoe belangrijk voortdurende waakzaamheid is. Het gaat om onze grondwettelijk verankerde rechten als islamitische burgers van dit land.
Grondrechten verdwijnen immers niet altijd met één grote klap, onder het bewind van een dictator of door de repressie van een politiestaat. Onze grondrechten zijn met elkaar verweven, verbonden en verankerd, zoals de onderdelen van een stevig vlot waarmee we op open zee ronddrijven. Maar bij iedere golf slaat er een stukje vanaf en raakt er iets los. Aanvankelijk merk je nauwelijks verschil. Zolang je blijft drijven en je voeten droog blijven, leef je in de waan van de dag en peddel je rustig verder. Totdat er zoveel is weggeslagen dat het vlot zijn drijfvermogen verliest en je in het diepe, donkere water naar de bodem zakt. Probeer vanuit die positie maar eens een nieuw vlot in elkaar te zetten. Wat ooit op vaste grond werd opgebouwd, laat zich namelijk niet zomaar in het water herstellen.
Daarom is naïviteit geen deugd en passiviteit geen oplossing. Rechten behouden vraagt om kennis, betrokkenheid, scherpte, moed en de bereidheid om voor elkaar op te komen.
Alhamdulillah zijn er moskeeorganisaties die deze strijd niet hebben opgegeven, die zich niet hebben laten ontmoedigen door jarenlange procedures, maar vastberaden doorgaan waar anderen misschien allang zouden zijn gestopt.
Vandaag spreken wij onze oprechte waardering uit voor deze vier moskeeën, hun bestuurders en de advocaten die hen bijstaan. Hun jarenlange volharding verdient niet alleen onze dankbaarheid, maar ook onze daadwerkelijke steun. Het minste wat wij als moslimgemeenschap kunnen doen, is hen waar mogelijk bijstaan, zowel moreel als financieel. We mogen niet verwachten dat altijd maar weer een kleine groep maatschappelijk bewuste voortrekkers de strijd voert voor rechten die ons allemaal aangaan, terwijl de rest zich nog maar eens omdraait in zijn warme bed.
Want wie vandaag opkomt voor de rechten van een ander, beschermt daarmee ook de rechten van degenen die morgen aan de beurt kunnen zijn.
Vrijheid is geen erfenis die we slechts in ontvangst nemen, maar een verantwoordelijkheid die iedere generatie opnieuw moet dragen. Vandaag staan deze vier moskeeorganisaties voor ons op de barricaden. Laat hun strijd niet aan ons voorbijgaan. Spreek je voor hen uit, waar en wanneer je maar kunt!
Het bestuur van Stichting as-Soennah
