Laat je niet meeslepen: een dringend advies aan onze jongeren

De afgelopen weken zijn we geconfronteerd met nietsontziende ravages in Frankrijk. Vernielingen, plunderingen, brandstichtingen en gewelddadige confrontaties met de politie en andere gezagsdragers tekenden het straatbeeld. Het zijn de stuiptrekkingen van een nagenoeg failliete natie die de grenzen van de rekbaarheid van de macht genadeloos blootleggen.

De kurk van het kolonialisme is uitgedroogd en lijkt niet langer in staat de Franse staat boven water te houden. De staatsschuld loopt uit de hand, de overheidsuitgaven drukken zwaar op de schatkist en het vertrouwen van het volk in zijn bestuur heeft een nieuw dieptepunt bereikt.

Verdwaasd rennen hordes gele hesjes en zwarte capuchons rond, op zoek naar wat oorzaak is en wat gevolg. Als een orkaan raast een ontembare kracht van ongenoegen, woede en onwil door de straten. Men voelt dat er iets fundamenteel mis is, maar lijkt nauwelijks te begrijpen hoe het zover heeft kunnen komen. Laat staan hoe men zich uit deze toestand moet bevrijden.

Maar alles heeft een begin en een einde. Zelfs de sterren aan onze hemel zullen ooit sterven. Waarom zou dat niet gelden voor staten en wereldmachten? Denken de Fransen werkelijk dat hun natie, die haar historische machtspositie en welvaart mede aan een parasitair koloniaal verleden ontleent, aan de wetten van opkomst en verval kan ontsnappen?

Wees gewaarschuwd!

De oncontroleerbare krachten die daar huis houden, dreigen nu ook naar Nederland over te waaien.

Verschillende Nederlandse nieuwsmedia berichten over oproepen op sociale media om zaterdag 31 oktober in meerdere steden de straat op te gaan. In besloten groepen op Telegram en Snapchat wordt niet alleen gesproken over demonstreren, maar ook over vernielingen, confrontaties met de politie en het plunderen van winkels.

De anonieme oproepen hebben inmiddels geleid tot waarschuwingen van scholen aan ouders, Kamervragen en voorzorgsmaatregelen van ondernemers. In de Haagse binnenstad worden zelfs winkelpuien dichtgetimmerd. Ook in Maastricht, Eindhoven en Amsterdam houden de autoriteiten rekening met mogelijke ongeregeldheden.

Of de dreigementen daadwerkelijk worden uitgevoerd, weet niemand. Maar dat alleen al is reden genoeg om onze jongeren tot voorzichtigheid te manen.

Want laten we eerlijk zijn: Nederland is Frankrijk niet. Ons land verkeert niet in dezelfde toestand van maatschappelijke ontwrichting. Ondanks alle tekortkomingen biedt Nederland nog steeds mogelijkheden om de maatschappelijke ladder te beklimmen, een opleiding te volgen, een onderneming te beginnen en door studie, inzet en doorzettingsvermogen iets van het leven te maken.

Dat die mogelijkheden niet voor iedereen even toegankelijk zijn, ontkennen we zeer zeker niet. De omstandigheden zijn voor velen moeilijker geworden. De maatschappelijke tegenstellingen nemen toe, discriminatie is verre van verdwenen en zelfs aan fundamentele grondrechten wordt door verschillende politieke partijen fanatiek gemorreld. Maar geen van deze omstandigheden rechtvaardigt vernielingen, plunderingen of geweld tegen onschuldige burgers.

Aapjes kijken

Onze jongeren houden van spanning en sensatie. Niets menselijks is hun vreemd. En als het niet de belofte van spektakel is die hen richting de Haagse winkelstraten drijft, dan is het misschien wel de nieuwsgierigheid. Gewoon even checken wat er gebeurt.

Maar wie zich uit nieuwsgierigheid onder een menigte begeeft die mogelijk op geweld uit is, kan zich plotseling midden in een situatie bevinden waarover hij geen enkele controle meer heeft. Daarom willen wij onze jongeren op het hart drukken: ga niet in op deze kwaadaardige uitnodiging tot wanorde en vernieling.

Stel jezelf liever een aantal eenvoudige vragen.

Wie zit er eigenlijk achter deze oproepen? Waarom worden ze gedaan? Wie heeft er belang bij dat onze jongeren de straat op gaan om winkels te vernielen en de confrontatie met de politie te zoeken? En misschien wel de belangrijkste vraag: wie profiteert ervan wanneer de boel daadwerkelijk uit de hand loopt?

Want wat valt er met rellen te bereiken dat niet langs vreedzame en legale weg kan worden nagestreefd?

Nederland biedt talloze mogelijkheden om ongenoegen kenbaar te maken. Je kunt een stichting oprichten, een vereniging beginnen, demonstreren, een politieke partij starten, een opinieblad uitgeven of een denktank opzetten. Je kunt burgerinitiatieven organiseren, petities indienen, deelnemen aan gemeentelijke inspraak, juridische procedures voeren of via journalistiek en maatschappelijke campagnes de publieke opinie beïnvloeden.

De mogelijkheden zijn bijna eindeloos. Wie zijn ideeën enigszins professioneel weet te organiseren en te presenteren, vergroot bovendien aanzienlijk de kans om daadwerkelijk gehoord te worden.

Waarom zou je dan kiezen voor de vernieling van andermans eigendommen? Waarom zou je je eigen toekomst in gevaar brengen voor een paar uur zinloze sensatie?

Puppetmasters

De vraag naar de personen of belangengroepen achter deze oproepen is niet zonder betekenis. We weten immers niet wie alle betrokkenen zijn en welke belangen zij vertegenwoordigen. Misschien zijn sommige oproepen afkomstig van jongeren die oprecht ontevreden zijn over hun maatschappelijke positie. Misschien zijn andere deelnemers uitsluitend op sensatie uit. En misschien zijn er ook mensen die de onrust bewust willen aanwakkeren om er vervolgens politiek of maatschappelijk voordeel uit te halen. Dat laatste kunnen we niet zonder bewijs als feit presenteren. Maar het zou buitengewoon naïef zijn om die mogelijkheid bij voorbaat uit te sluiten.

Want stel dat de rellen daadwerkelijk plaatsvinden. Wie zullen er dan op de voorpagina’s verschijnen? Welke beelden zullen dagenlang op televisie en sociale media worden herhaald? En welke bevolkingsgroepen zullen vervolgens opnieuw onderwerp worden van politieke verontwaardiging?

We hoeven niet over veel fantasie te beschikken om ons de mogelijke beeldvorming voor te stellen.

Ja hoor, daar zijn ze weer! De losgeslagen jongeren met een migratieachtergrond. De ondankbaren die profiteren van onze vrijgevigheid en ons sociale stelsel, maar bereid zijn datzelfde stelsel kapot te trappen zodra de borst van de overheid onvoldoende melk geeft, of wanneer die melk niet zoet genoeg smaakt.

Het is een karikatuur die bepaalde politieke stromingen maar al te graag bevestigd zien. Eén geplunderde winkel kan zo worden aangegrepen om een hele gemeenschap ter verantwoording te roepen. Eén vernieling kan dienen als illustratie van een veel groter verhaal over integratie, loyaliteit en de vermeende ondankbaarheid van bevolkingsgroepen.

De daders zijn verantwoordelijk voor hun eigen daden, maar de maatschappelijke gevolgen kunnen veel verder reiken dan de betrokken individuen. Laat je daarom niet gebruiken.

Laat je niet verleiden door anonieme oproepen waarvan je de herkomst en bedoelingen niet kent. Word geen pion in een spel waarvan je de spelers niet kunt zien en waarvan je de regels niet begrijpt.

En laat je vooral niet voor het karretje spannen van de puppetmasters die mogelijk belang hebben bij het in diskrediet brengen van onze gemeenschap en ons geloof.

Voor onze jongeren geldt bovendien een aanvullende morele verantwoordelijkheid. Vernieling, plundering en het schaden van onschuldigen zijn niet verenigbaar met de waarden van de islam. Onrecht dat je meent te ondervinden, geeft je geen vrijbrief om zelf onrecht te plegen.

Ook onze imam heeft vandaag, tijdens de vrijdagpreek, uitgebreid stilgestaan bij de aangekondigde ongeregeldheden en de verantwoordelijkheid die wij dragen om onze jongeren hiervoor te behoeden.

Beheers jezelf

Laat je woede niet sterker worden dan je verstand. Laat je nieuwsgierigheid niet zwaarder wegen dan je veiligheid. En laat de eer en geloofwaardigheid van je gemeenschap niet te grabbel gooien voor een avontuur dat je niets dan ellende oplevert.

Wie werkelijk verandering wil, moet bereid zijn iets op te bouwen. Dat vraagt meer moed, meer geduld en meer discipline dan het ingooien van een winkelruit.

Onze deuren staan voor jullie open

Maar wij willen het niet bij een waarschuwing laten. Tegenover de uitnodiging tot vernieling en wanorde plaatsen wij als bestuur van as-Soennah een andere uitnodiging: die tot dialoog, wederzijds begrip en verbondenheid.

Zit je emotioneel in de knoop? Loop je rond met frustraties, zorgen of vragen waarop je geen antwoord kunt vinden? Heb je hulp nodig om je gedachten op een rijtje te zetten, of simpelweg behoefte aan een luisterend oor?

Weet dan dat de deuren van onze moskee altijd voor je openstaan.

Zoek ons op. Ga met ons in gesprek. Wij beschikken over kennis, ervaring en betrokken mensen die naar je willen luisteren, met je willen meedenken en je waar mogelijk verder kunnen helpen.

En deze uitnodiging geldt nadrukkelijk voor iedereen. Ongeacht je afkomst, levensovertuiging of achtergrond: je bent van harte welkom. Want onze verantwoordelijkheid voor de samenleving houdt niet op bij de deuren van onze eigen gemeenschap.

Onze jongeren hebben een toekomst op te bouwen, geen stad af te breken. Daarom doen we aan iedereen, moslim of niet-moslim, dezelfde dringende oproep: blijf thuis en blijf heel!

Het bestuur van Stichting as-Soennah