Vraag:
Welke drijfveren helpen sommige mensen om mislukkingen te overwinnen?
Antwoord:
Alle lof zij Allah. En vrede en zegeningen zij met de Boodschapper van Allah.
Alleen al het woord ‘mislukking’ is voldoende om ons ervan af te schrikken en ons ertoe aan te zetten naar succes te streven, ongeacht de materiële voordelen die iemand door zijn succes kan verkrijgen. Het woord ‘mislukking’ roept namelijk associaties op met tekortkomingen en verlies, terwijl het woord ‘succes’ juist staat voor volmaaktheid en lof.
Mislukking en succes zijn twee kanten van dezelfde medaille. Hoewel ze op het eerste gezicht elkaars tegenpolen lijken, zijn ze in werkelijkheid nauw met elkaar verbonden. Dit wordt duidelijk wanneer je er goed over nadenkt en kijkt naar de ervaringen uit het dagelijks leven.
Succes is het levensdoel dat Allah voor iedere gelovige heeft bepaald. Hij heeft het universum geschapen en dienstbaar gemaakt aan de verwezenlijking van dit doel. Allah, de Geprezene, heeft de mens opgedragen in Hem te geloven en zich volledig aan Hem te onderwerpen. De mens is immers niets anders dan een dienaar van Allah. En Allah heeft deze aanbidding tot het doel van de schepping gemaakt. Zoals Hij zegt (interpretatie van de betekenis):
“En Ik heb de djinn en de mens slechts geschapen om Mij (alleen) te aanbidden.”
(Soerat adh-Dhaariyaat: 56)
En Hij heeft beloofd dat degene die op dit pad sterft, tot de geslaagden zal behoren, terwijl de anderen tot de verliezers zullen behoren, zeggende (interpretatie van de betekenis):
“En wie van het Vuur wordt weggehouden en het Paradijs wordt binnengelaten, die is waarlijk geslaagd.”
(Soerat Aali ʿImraan, 3:185)
Succes vormt dus de rode draad van het leven en is het doel waarvoor Allah dit universum heeft geschapen. Hij heeft de Boodschappers gezonden en de Boeken geopenbaard om de mensen op te roepen tot het behalen van waarachtig succes bij Allah. Daarnaast heeft Hij bepaalde zaken voorbeschikt om ons aan te sporen naar succes te streven, zowel in dit wereldse leven als in het Hiernamaals. Deze zijn als volgt:
- Hij heeft eeuwige en blijvende genietingen voorbeschikt voor degenen die de beproeving van het geloof en de volledige overgave doorstaan, standvastig op dit pad blijven en in die toestand sterven, zeggende (interpretatie van de betekenis):
“Wat betreft degene aan wie zijn boek in zijn rechterhand wordt gegeven, hij zal zeggen: ‘Hier, lees mijn boek! Voorwaar, ik was ervan overtuigd dat ik mijn afrekening zou ontmoeten.’ Hij zal dan een aangenaam leven leiden, in een hooggelegen Paradijs, waarvan de vruchten binnen handbereik hangen. Eet en drink naar hartenlust vanwege hetgeen jullie in de voorbije dagen hebben verricht.”
(Soerat al-Haaqqah: 19-24)
- De Koran beschrijft de toestand van degenen die weigerden het pad naar succes te volgen en in plaats daarvan volhardden in het bewandelen van het pad van het kwaad en de mislukking. Ook beschrijft de Koran hun toestand op de Dag waarop de uitkomst van ieders daden duidelijk zal worden en bekend zal zijn wie geslaagd is en wie heeft gefaald, zeggende (interpretatie van de betekenis):
Maar wat betreft degene aan wie zijn boek in zijn linkerhand wordt gegeven, hij zal zeggen: “Was mijn boek maar niet aan mij gegeven! En had ik maar nooit geweten wat mijn afrekening inhield! Was het maar het definitieve einde geweest! Mijn rijkdom heeft mij niets gebaat. Mijn macht is van mij geweken!”
(Soerat al-Haaqqah: 25-29)
- Allah, Geprezen en Verheven is Hij, heeft een goed leven in deze wereld voorbeschikt voor degene die het pad naar succes volgt. Hij zegt (interpretatie van de betekenis):
“Wie goede daden verricht, man of vrouw, terwijl hij (of zij) gelovig is, Wij zullen hem voorzeker een goed leven schenken (in deze wereld, met waardigheid, tevredenheid en toegestane levensvoorzieningen). En Wij zullen hen zeker belonen naar het beste van wat zij plachten te doen (namelijk het Paradijs in het Hiernamaals).”
(Soerat an-Nahl: 97)
Ibn Kathier (moge Allah genadig met hem zijn) heeft gezegd: “Dit is een belofte van Allah aan degene die goede daden verricht. Namelijk dat Allah hem in deze wereld een goed leven zal schenken. Een goed leven omvat allerlei vormen van gemak en genot. Van Ibn ʿAbbaas en anderen is overgeleverd dat zij dit hebben uitgelegd als een goede en toegestane voorziening. Van ʿAli ibn Abie Taalib (moge Allah tevreden met hem zijn) is overgeleverd dat hij dit uitlegde als tevredenheid. ʿAlie ibn Abie Talhah heeft van Ibn ʿAbbaas overgeleverd dat hiermee geluk wordt bedoeld. De juiste opvatting is dat een goed leven al deze zaken omvat.”
(Tafsier al-Koran il-‘Adhiem, boekdeel 4, blz. 601)
Dit is de wijze waarop de moslim zijn hele leven dient te leiden. Wie vanuit dit begrip leeft, zal onvermijdelijk worden geleid naar succes en het bereiken van zijn doelen, zowel in religieuze als in wereldse aangelegenheden. De gelovige weet immers dat van hem wordt verlangd dat hij de waarheid en rechtvaardigheid in deze wereld hooghoudt, zoals Allah zegt (interpretatie van de betekenis):
“Voorwaar, Wij hebben Onze Boodschappers met duidelijke bewijzen gezonden en met hen het Boek en de Weegschaal (de rechtvaardigheid) neergezonden, zodat de mensen rechtvaardigheid zouden handhaven.”
(Soerat al-Hadied: 25)
Het succes van een individu draagt bij aan het succes van de gemeenschap bij het verwezenlijken van rechtvaardigheid en eerlijkheid.
En de gelovige hoort ook de woorden van de Profeet (vrede zij met hem) die heeft gezegd: “Voorwaar, Allah houdt ervan dat wanneer iemand van jullie iets doet, hij dit op de best mogelijke wijze uitvoert.”
(Aboe Yaʿlaa al-Mawsilie, at-Tabaraanie en al-Bayhaqie; hasan verklaard door al-Albaanie)
Het goed uitvoeren van zaken is een van de pijlers van succes.
Al deze drijfveren helpen de gelovige om de hoogste graden van succes te bereiken. Hij streeft er voortdurend naar zijn talenten te ontwikkelen, nuttige vaardigheden aan te leren en zichzelf op het gebied van kennis, karakter, sociale omgang en financiën verder te ontwikkelen. Hij weet immers dat de succesvolle en ijverige gelovige beter is dan degene die niets onderneemt en lui is. Deze laatste houdt aan zijn luiheid niets anders over dan verlies, zowel in werelds als in religieus opzicht.
Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden met hem zijn) heeft overgeleverd dat de Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “De sterke gelovige is beter en geliefder bij Allah dan de zwakke gelovige, maar in beiden schuilt het goede. Streef naar datgene wat jou ten goede komt, zoek daarbij de hulp van Allah en voel je niet hulpeloos. Als jou iets overkomt, zeg dan niet: ‘Had ik maar dit of dat gedaan, dan zou dit of dat zijn gebeurd.’ Zeg in plaats daarvan: ‘Allah heeft het voorbeschikt en Hij doet wat Hij wil.’ Want de woorden ‘had ik maar’ openen de deur voor het werk van de Shaytaan.”
(Moeslim)
Ibn al-Qayyim (moge Allah genadig met hem zijn) heeft gezegd: “Deze overlevering bevat verschillende belangrijke geloofsprincipes, waaronder de volgende:
Dat het geluk van een persoon ligt in het streven naar datgene wat hem ten goede komt, zowel in dit wereldse leven als in het Hiernamaals. Dit streven houdt in dat hij zich inspant en zijn uiterste best doet. Omdat de mens zich echter alleen met de hulp, de Wil en de steun van Allah kan inspannen en handelen, heeft Allah hem opgedragen Zijn hulp te zoeken. Op die manier handelt hij overeenkomstig de betekenis van het volgende Koranvers (interpretatie van de betekenis):
“U alleen aanbidden wij en U alleen vragen wij om hulp.”
(Soerat al-Faatihah: 5)
Zijn streven naar datgene wat hem ten goede komt is een daad van aanbidding van Allah die hij alleen met Zijn hulp kan verrichten. Daarom heeft Allah hem opgedragen Hem te aanbidden en Zijn hulp te zoeken.
Daarna zei hij (vrede zij met hem): ‘En voel je niet hulpeloos’, want hulpeloosheid staat haaks op het streven naar datgene wat iemand ten goede komt en is bovendien in strijd met het zoeken van de hulp van Allah.
Degene die streeft naar datgene wat hem ten goede komt en daarbij de hulp van Allah zoekt, is het tegenovergestelde van iemand die zich hulpeloos voelt. Hiermee wordt de mens, voordat datgene wat is voorbeschikt plaatsvindt, gewezen op één van de belangrijkste middelen om zijn doel te bereiken: zich daarvoor inspannen en tegelijkertijd de hulp zoeken van Degene in Wiens Hand de beschikking over alle zaken ligt, van Wie alles afkomstig is en tot Wie alles zal terugkeren.
Als hij niet verkrijgt wat niet voor hem was voorbeschikt, kan hij op twee manieren reageren. De eerste is dat hij zich machteloos voelt. Dit opent de deur voor de influisteringen van de shaytaan, waardoor zijn gevoel van machteloosheid hem ertoe brengt te zeggen: ‘Had ik maar…’. Het uitspreken van ‘had ik maar’ brengt in dit geval echter niets goeds met zich mee. Integendeel, het opent de deur naar zelfverwijt, paniek, ontevredenheid, spijt en verdriet. Dit alles behoort tot de werken van de shaytaan. Daarom heeft de Profeet (vrede en zegeningen van Allah zij met hem) ons verboden om op deze manier de deur te openen voor de werken van de shaytaan. Hij heeft ons opgedragen om voor de tweede manier te kiezen, namelijk het overdenken van de goddelijke voorbeschikking en het voortdurend voor ogen houden daarvan.
Daarom zei hij (vrede zij met hem): “Als jou iets overkomt, zeg dan niet: ‘Had ik maar dit of dat gedaan, dan zou dit of dat zijn gebeurd.’ Zeg in plaats daarvan: ‘Allah heeft het voorbeschikt en Hij doet wat Hij wil.’
(Moeslim)
Hiermee leerde hij de mens wat hem in beide gevallen ten goede komt, ongeacht of hij datgene verkrijgt wat hij wenst of niet. Daarom is deze overlevering er een die geen mens kan missen.”
(Shifaa’ ul- ʿAliel, blz. 37-38)
Met deze denkwijze kan de mens elk obstakel en elke tegenslag overwinnen en is er niets wat hij niet kan bereiken. Zijn hoop zal geen grenzen kennen en zijn ambitie en vastberadenheid zullen onbegrensd zijn. Integendeel, hij zal beseffen dat falen een teken is van iemand die zich inspant. Want degene die zich inspant, kan falen, terwijl degene die niets onderneemt en lui is, noch zal falen, noch succes zal behalen. Inspanning zal uiteindelijk op een dag onvermijdelijk tot succes leiden, ook al laat dit lang op zich wachten. Daarom dient hij een mislukking te beschouwen als een stap op weg naar succes. Hij dient ervan te leren wat de oorzaken van zijn tekortkomingen zijn en te proberen deze te overwinnen en recht te zetten. Op die manier wordt hij sterker dan voorheen, totdat hij het succes bereikt waarnaar hij streeft.
De deur van berouw die Allah, de Verhevene, heeft geopend voor degenen die fouten maken en tekortschieten, vormt een extra aansporing om mislukkingen te overwinnen en succes te behalen. Dit geldt des te meer wanneer degene die tekortschiet lering trekt uit zijn ervaringen. Een van de vrome voorgangers zei: “Een zonde die nederigheid en berouw teweegbrengt, is beter dan een daad van gehoorzaamheid die leidt tot zelfingenomenheid en hoogmoed.”
Tot slot, met al deze aansporingen om succes te behalen en mislukkingen te overwinnen, blijft er geen enkel excuus over voor passiviteit of luiheid. De weg is eenvoudig en het enige wat van je wordt verlangd is enige vastberadenheid, wilskracht en wijsheid.
De Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “Mijn gehele gemeenschap zal het Paradijs binnentreden, behalve degenen die weigeren.”1
(al-Boekhaarie)
En Allah weet het het best.
Islamqa.com
1. Aboe Hoerayrah (moge Allah tevreden met hem zijn) heeft overgeleverd dat de Boodschapper van Allah heeft gezegd: “Mijn gehele gemeenschap zal het Paradijs binnentreden, behalve degenen die weigeren.” Zij vroegen: “O Boodschapper van Allah! Wie zou er weigeren?” Hij (vrede zij met hem) antwoordde: “Wie mij gehoorzaamt, zal het Paradijs binnentreden. En wie mij ongehoorzaam is, is degene die weigert (het Paradijs te betreden).”
(al-Boekhaarie)
